Ankara Bakü

Paşinyan’ın sonraki numaraları neler?

Paşinyan’ın sonraki numaraları neler?

Erivan’da Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyanın başkanlık ettiği Güvenlik Konseyi toplantısı yapıldı. Görüşmeye Dağlık Karabağ’daki ayrılıkçıların lideri Arayik Arutunyan da katıldı. Katılımcılar Ermenistan ve Karabağ’daki durumu, insani sorunları ve güvenlik konularını tartıştılar.

Savaştan önce bile Paşinyan, Araik Harutyunyan’ı Güvenlik Konseyi toplantılarına davet etti. Paşinyan, Dağlık Karabağ’daki “cumhurbaşkanlığı seçimi” sırasında Araik Harutyunyan’ı destekledi ve seçildiğinde Ermenistan Başbakanı’nın gücünün Dağlık Karabağ’dan geçtiğine inanıyordu. Çünkü diğer “adaylar” Karabağ klanına mensuptu ve Paşinyan’dan nefret ediyordu.

Ancak 44 gün süren savaş sırasında Araik Harutyunyan ile Paşinyan arasındaki ilişkiler soğuktu ve bu doğaldı. Çünkü ikisi de yenilgi için birbirlerini suçlamak istedi. Ancak savaştan sonra ikisi de birbirlerini desteklemezlerse rakiplerinin onları ayrı ayrı yok edeceğini anladılar. Bu nedenle Paşinyan ve Harutyunyan savaş öncesi olduğu gibi yine işbirliği yolunu seçti.

İlk olarak Paşinyan, Harutyunyan ile birlikte Erivan’da bir Güvenlik Konseyi toplayarak yerel rakipleri, Rusya ve Azerbaycan’a Ermenistan ve Dağlık Karabağ’ı kontrol etmeye devam ettiği ve gücünü kaybetmediği mesajını veriyor.

İkinci olarak, Güvenlik Konseyi’nin ortak toplantısıyla Paşinyan, Ermenistan’ın savaştan önce olduğu gibi Dağlık Karabağ’ın ekonomik ve mali sorunlarının çözümüne katılmaya devam edeceğini göstermek istiyor.

Paşinyan Ermenistan’daki sürecin kontrolünü kaybetmemeye çalışsa da Dağlık Karabağ’ın Ermeni nüfuslu kısmının kontrolü Moskova’ya geçti. Rusya, Dağlık Karabağ’daki Ermeni nüfusunun güvenliğinin sorumluluğunu üstleniyor ve insani sorunları çözüyor. Ermenistan hala Dağlık Karabağ ayrılıkçılarının bütçesini ve orada yaşayan Ermenilerin maaşlarını sağlıyor. Ancak bir süre sonra Rusya bu sürecin kontrolünü de ele geçirecek.

Rusya, Dağlık Karabağ’da tüm bu çalışmaları yürütürken, asıl görevi bölgedeki ayrılıkçıları ve teröristleri silahsızlandırmak istemiyor. Ancak Kremlin, bu sorunun çözümünü erteledikleri takdirde, çatışma ihtimaline rağmen Azerbaycan ve Türk ordularının silahsızlanma konusunu ele alacaklarını da biliyor. Türk ordusu, dağlarda saklanan PKK üyelerini yok etme ve silahsızlandırma konusunda geniş deneyime sahiptir.

Rusya ordusunun Dağlık Karabağ’daki faaliyetlerinin Azerbaycan toplumu ve siyasi çevrelerinde büyük memnuniyetsizliklere neden olduğu açıktır. Kremlin bunu anlamağa başlamıştır. Bu nedenle Moskova, Ermeni ayrılıkçıları lehine bozulan dengeyi son günlerde düzeltmeye çalışıyor. Örneğin, Dağlık Karabağ’daki Rus askerlerinden biri Ermeni ayrılıkçılarının “müstakbel kurbanları” onuruna konuşma yaptı ve internette yayılan görüntü Azerbaycan toplumunda büyük bir hoşnutsuzluğa neden oldu. Bunun ardından bir grup Rus asker yılbaşı gecesi “Yaşasın Azerbaycan” dedi. Ya da 10 Kasım’dan beri Rus ordusu, Ermenilerin güvenliğini sağlamak için Hankendi’nin etrafındaki mayınları temizliyor. Rusya aynı görevi Ağdam’da 20 kişilik bir grupla yapmaya karar verdi. Rus ordusunun Ağdam’daki Türk muadilleriyle ortak izleme merkezi sadece birkaç gün uzaklıkta. Bu nedenle Rusya, Dağlık Karabağ’daki Azerbaycan ve Türk orduları ile işbirliği için zemin hazırlıyor.

Bu arada Ermenistan’ın Türkiye’den mal almayı reddetmesi de tartışılıyor. Ermeni hükümeti, 2.250 Türk malını İran mallarıyla değiştirdi. Bu kararla Erivan, Türkiye ile ilişkilerin normalleşme olasılığının altına bir çizgi çekiyor.

Paşinyan bu kararla topluma ve İran’a şu mesajları gönderdi:

Birincisi, Türkiye ile sınırların açılması Erivan için geçerli değil ve Erivan, Ankara’nın bölgesel işbirliği formatına katılmak istemiyor. Siyasi çevreler ve toplum Azerbaycan ve Türkiye’ye karşı toprak taleplerinden vazgeçene kadar Ermenistan’ın bölgesel işbirliğine katılması zaten imkansız.

İkincisi, Paşinyan Türk mallarını İran malları ile değiştirerek Tahran’a sıcak bir mesaj gönderdiğini düşünüyor. İranlı yetkililer ve din adamları, savaş günlerinde Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan’a ait olduğunu vurgulayarak, Azerbaycan’ın toprak bütünlüğüne destek veren açıklamalar yaptılar. Ermeni yetkililer bundan hoşlanmasa da korkudan İran aleyhine açıklama yapmadılar. Ve şimdi, Türk mallarını İran mallarıyla değiştirerek, Tahran’a İranlı muadillerinden rahatsız olmadıklarını söylemek istiyorlar. İran’daki çevrelerin Ermenilerin bu numarasına dikkat etmesi önemli, Ermenistan o kadar büyük bir pazar değil ki Türk mallarının İran malları ile ikame edilmesi İran için büyük bir ticari önem taşıyor. Bölgedeki İran için ana pazar, bir ticaret ortağı ve ortak bir bölgesel projeler Türkiye ve Azerbaycanla bağlı, Tahranın bunu unutmaması lazımdır.

“Atlas” Araştırmalar Merkezi

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ